Logistyka dystrybucji – co to jest i jakie ma funkcje?

Na sprawną dystrybucję składa się szereg czynności, które trzeba dobrze ze sobą zgrać. Zanim zamówiony produkt zostanie wysłany, przedsiębiorstwo musi zadbać między innymi o odpowiedni poziom zapasów, przygotowanie towaru, kompletację zamówienia oraz organizację transportu. Znaczenie ma również sposób przekazywania informacji pomiędzy magazynem, działem odpowiedzialnym za realizację zamówień i przewoźnikiem. Jeżeli któryś z tych elementów nie działa tak, jak powinien, opóźnienie lub błąd może pojawić się jeszcze zanim przesyłka opuści magazyn. Dobrze poukładane procesy dystrybucyjne pozwalają ograniczyć takie sytuacje i łatwiej utrzymać sprawną realizację zamówień, także wtedy, gdy ich liczba wyraźnie rośnie. 

Dowiedz się, czym właściwie jest logistyka dystrybucji, jakie zadania obejmuje i jakie znaczenie ma dla przedsiębiorstw, które każdego dnia realizują większą lub mniejszą liczbę zamówień.

Logistyka dystrybucji – co to za pojęcie?

Najprościej mówiąc, logistyka dystrybucji obejmuje wszystkie działania związane z doprowadzeniem gotowego produktu z miejsca jego wytworzenia do odbiorcy. W zależności od modelu sprzedaży po drodze mogą pojawić się magazyny centralne, centra dystrybucyjne, hurtownie, sklepy lub inni pośrednicy. Każde z tych ogniw wymaga odpowiedniej organizacji, ponieważ to od ich współpracy zależy, czy towar dotrze do właściwego miejsca, w odpowiedniej ilości i w ustalonym terminie.

Nie chodzi więc wyłącznie o sam przewóz produktów. W zakres logistyki dystrybucji wchodzi także gospodarowanie zapasami, przygotowanie i kompletowanie zamówień, obsługa magazynów, planowanie wysyłek oraz koordynowanie transportu. Przy większej skali działalności istotne staje się również bieżące kontrolowanie przepływu towarów i wymiana informacji pomiędzy poszczególnymi uczestnikami łańcucha dostaw.

Współczesne przedsiębiorstwa coraz częściej zamawiają doradztwo logistyczne, aby utrzymać wysoką efektywność dystrybucji z wykorzystaniem nowoczesnych technologii i rozwiązań.

Jak przebiega logistyka dystrybucji w przedsiębiorstwie?

Sprawne zarządzanie dystrybucją w logistyce polega na skutecznym przeprowadzeniu procesów, których celem jest dostarczenie towaru do finalnego klienta. Jak przebiega proces dystrybucji w logistyce i jakie etapy możemy wyróżnić?

• Kompletacja zamówień – polega na przygotowaniu produktów do wysyłki. Proces ten może obejmować sortowanie, pakowanie oraz sprawdzanie, czy zamówienie jest zgodne z zamówionymi produktami.
• Konsolidacja zamówień – zanim przesyłki trafią do transportu, warto sprawdzić, które z nich mogą zostać połączone w jeden kurs. Zamówienia kierowane do tego samego regionu lub odbiorców znajdujących się na zbliżonej trasie można przygotować wspólnie, zamiast organizować dla każdej przesyłki osobny transport. Takie rozwiązanie pozwala lepiej wykorzystać dostępną przestrzeń ładunkową, a przy większej liczbie wysyłek może również ograniczyć liczbę przejazdów i związane z nimi koszty. 
• Pakowanie i etykietowanie – sposób przygotowania przesyłki powinien uwzględniać zarówno rodzaj produktu, jak i warunki, w jakich będzie on transportowany. Innego zabezpieczenia wymagają towary delikatne, innego ciężkie czy podatne na wilgoć. Na tym etapie przesyłka otrzymuje również odpowiednie oznaczenia i etykietę, dzięki którym można ją zidentyfikować oraz śledzić jej drogę na kolejnych etapach realizacji zamówienia. 
• Załadunek ciężarówki – rozmieszczenie przygotowanych przesyłek w pojeździe ma znaczenie nie tylko dla wykorzystania jego powierzchni. Ładunek powinien zostać ułożony w sposób zapewniający jego stabilność podczas jazdy, z uwzględnieniem masy poszczególnych towarów oraz kolejności rozładunku. Dobrze zaplanowany załadunek pozwala więc jednocześnie wykorzystać przestrzeń pojazdu i ograniczyć ryzyko uszkodzenia przesyłek w trakcie transportu. 
• Transport i dostarczenie zamówienia – to ostatni etap logistyki dystrybucji, w którym zamówienie trafia do ostatecznego odbiorcy. Obejmuje on zarządzanie logistyką transportu, monitorowanie przesyłek oraz dbanie o terminowość dostawy​.

W sprawnym zarządzaniu tymi procesami przez duże firmy pomaga program magazynowy ExpertWMS.

Wpływ logistyki handlu i dystrybucji na jakość i terminowość dostaw

Cele logistyki sprowadzają się głównie do skrócenia czasu i poprawa jakości dostawy. Są możliwe do zrealizowania dzięki wdrożeniu usprawnień procesów, m.in. poprzez zastosowanie systemów WMS czy rozwiązań z zakresu automatyki magazynowej, np. transportu poziomego, wózków systemowych, szaf automatycznych, regałów przesuwnych czy stanowisk pakowania.

Sprawna logistyka w dystrybucji jest możliwa również dzięki wdrożeniu innowacji z zakresu IT, które ułatwiają koordynację pracy różnych działów i sprawne monitorowanie wszystkich procesów. Oprócz wymienionych wcześniej korzyści umożliwiają one także redukcję kosztów logistycznych. Sprawnie zarządzana logistyka dystrybucji w przedsiębiorstwie jest zatem czynnikiem, dzięki któremu możliwe jest zaoferowanie szybszej i sprawniejszej dostawy produktów, a także zaoferowanie niższych cen usług, co finalnie sprowadza się do uzyskania konkurencyjnej przewagi na rynku.

Modele dystrybucji w logistyce

W logistyce dystrybucji istnieje kilka modeli dostarczania towarów do odbiorców. Poszczególne modele dystrybucji w logistyce mogą okazać się skutecznym rozwiązaniem w innych branżach i biznesach, w zależności od specyfiki towaru, charakterystyki rynku czy strategii biznesowej firmy.

Dystrybucja masowa (intensywna)

Ten model dystrybucji w logistyce polega na dostarczaniu produktów do jak największej liczby punktów sprzedaży. Stosuje się go najczęściej w przypadku towarów codziennego użytku, takich jak żywność czy produkty higieniczne. Dzięki szerokiemu zasięgowi produkty są łatwo dostępne dla konsumentów. W celu zachowania jakości produktów konieczna jest właściwa dla ich specyfiki infrastruktura magazynowa.

Dystrybucja selektywna

Ten model dystrybucji w logistyce polega na wyborze ograniczonej liczby punktów sprzedaży, które mają dostęp do danego produktu. Przedsiębiorstwa stosujące dystrybucję selektywną zazwyczaj wybierają sklepy, które najlepiej pasują do charakterystyki ich produktów. Dzięki temu mogą skuteczniej zarządzać wizerunkiem marki i lepiej obsługiwać wyselekcjonowaną grupę klientów.

Dystrybucja ekskluzywna

W przypadku dystrybucji ekskluzywnej producent świadomie ogranicza liczbę sprzedawców, z którymi współpracuje na określonym rynku. Towar może być dostępny tylko w jednym punkcie albo w niewielkiej grupie starannie wybranych miejsc, co pozwala zachować większą kontrolę nad sposobem prezentowania i sprzedaży produktu. Ten typ dystrybucji jest stosowany zazwyczaj w przypadku produktów luksusowych, takich jak samochody premium czy ekskluzywna odzież. Ograniczona dostępność może być przy tym częścią strategii marki – podkreśla wyjątkowy charakter produktu i pozwala utrzymać określony standard obsługi klienta. 

Zobacz też: Czym są systemy WMS?

Biznesowe cele logistyki dystrybucji

Sprawna dystrybucja ma znaczenie nie tylko z punktu widzenia magazynu czy transportu. To, jak przedsiębiorstwo organizuje przepływ towarów, wpływa również na koszty działalności, tempo realizacji zamówień i doświadczenia klientów. W praktyce usprawnienie procesów logistycznych może przełożyć się na kilka istotnych obszarów funkcjonowania firmy:

• Terminowa realizacja dostaw – klient ocenia sprawność przedsiębiorstwa między innymi przez pryzmat tego, czy zamówienie dociera wtedy, kiedy zostało to ustalone. Dobrze zaplanowana dystrybucja ułatwia dotrzymanie terminów i ogranicza ryzyko opóźnień, które mogą odbić się na relacji z odbiorcą.
• Ograniczenie kosztów dystrybucji – odpowiednie planowanie tras, zapasów, powierzchni magazynowej oraz pracy osób zaangażowanych w obsługę zamówień pozwala uniknąć wydatków, które nie przekładają się bezpośrednio na wartość dla klienta. Znaczenie ma tu również właściwe wykorzystanie dostępnych środków transportu i przestrzeni magazynowej.
• Sprawniejsza organizacja pracy – w dystrybucji wiele czasu można stracić na czynności, które przy odpowiednim uporządkowaniu nie muszą angażować pracowników dłużej, niż jest to konieczne. Dotyczy to między innymi kompletowania zamówień, przekazywania przesyłek do wysyłki czy przygotowywania ładunku do transportu. Jasno określony sposób postępowania ułatwia pracę magazynierom i osobom odpowiedzialnym za realizację zamówień, a przy większej liczbie zleceń pozwala obsłużyć więcej towarów bez ciągłego zwiększania liczby pracowników. 
• Lepsza obsługa odbiorców – dla klienta końcowego sprawność procesów logistycznych jest widoczna przede wszystkim wtedy, gdy zamówienie dociera zgodnie z ustaleniami i bez nieprzewidzianych problemów. Znaczenie ma zarówno termin wysyłki, jak i poprawność skompletowania towaru czy możliwość sprawdzenia statusu przesyłki. Im mniej błędów i niejasności pojawia się na tym etapie, tym łatwiej zapewnić odbiorcy przewidywalną obsługę, co może mieć znaczenie przy kolejnych zakupach.

Zobacz też: Zarządzanie magazynem – jak je usprawnić?

Efektywne zarządzanie tym obszarem nie tylko pozwala spełniać oczekiwania klientów, ale również optymalizować koszty, co w dłuższej perspektywie przekłada się na większe zyski i konkurencyjność na rynku.