Internet rzeczy w logistyce, czyli jak IoT zmienia nowoczesną logistykę

Współczesna branża TSL (Transport-Spedycja-Logistyka) znajduje się w fazie intensywnej transformacji cyfrowej. Jednym z  fundamentów tych zmian jest internet rzeczy w logistyce. Technologia ta, oparta na sieci wzajemnie skomunikowanych urządzeń, pozwala na przejście od ręcznego wprowadzania danych do automatycznego gromadzenia informacji w czasie rzeczywistym. Dla firm logistycznych oznacza to przede wszystkim większą kontrolę nad procesami i eliminację wąskich gardeł.

Czym w praktyce jest internet rzeczy w logistyce?

Pojęcie IoT (ang. Internet of Things) odnosi się do sieci różnych urządzeń wyposażonych w czujniki, oprogramowanie i moduły komunikacyjne. W sektorze magazynowym i transportowym internet rzeczy w logistyce umożliwia bezprzewodową wymianę danych między towarami, infrastrukturą a systemami nadrzędnymi.

Wdrożenie tej technologii pozwala na monitorowanie kluczowych parametrów operacyjnych bez angażowania pracowników w proces skanowania czy ewidencji. Dane o lokalizacji palety, temperaturze wewnątrz naczepy czy obciążeniu regałów są przesyłane automatycznie, co minimalizuje ryzyko pomyłek wynikających z błędu ludzkiego. Dzięki temu iot w logistyce staje się standardem w firmach, które stawiają na wysoką wydajność i precyzję.

Obszary zastosowań – Internet rzeczy w logistyce i transporcie

Czujniki, nadajniki i inteligentne tagi pozwalają dziś znacznie dokładniej śledzić to, co dzieje się z towarem podczas transportu i przechowywania. Dzięki nim przedsiębiorstwo nie musi opierać się wyłącznie na informacjach wprowadzanych ręcznie przez pracowników, ponieważ część danych jest zbierana automatycznie, bezpośrednio w miejscu, w którym zachodzi dana operacja. Internet rzeczy w logistyce znajduje zastosowanie między innymi w monitorowaniu przesyłek, kontroli warunków przechowywania oraz bieżącym zarządzaniu zasobami magazynowymi.

• Monitoring łańcucha dostaw: Nadajniki GPS oraz urządzenia korzystające z technologii LPWAN przekazują informacje o położeniu przesyłki, dzięki czemu spedytor może sprawdzić, gdzie w danym momencie znajduje się ładunek i łatwiej reagować na ewentualne opóźnienia lub nieplanowane postoje. Ma to znaczenie zwłaszcza przy przewozach, w których termin dostawy jest istotnym elementem całego procesu logistycznego.
• Kontrola warunków składowania: Czujniki temperatury, wilgotności czy wstrząsów pozwalają obserwować warunki, w jakich przechowywany jest towar, i szybciej wychwycić sytuację odbiegającą od przyjętych norm. Takie rozwiązania są szczególnie przydatne przy produktach spożywczych, lekach, materiałach medycznych czy elektronice, dla których nieodpowiednie warunki transportu lub magazynowania mogą oznaczać uszkodzenie albo utratę właściwości produktu.
• Zarządzanie zasobami magazynowymi: Technologia RFID ułatwia identyfikację towarów bez konieczności skanowania każdej sztuki osobno. Czytnik może jednocześnie odczytać wiele tagów znajdujących się w jego zasięgu, co pozwala znacznie szybciej sprawdzić zawartość jednostki ładunkowej, palety czy obszaru przyjęcia. W praktyce skraca to czas potrzebny na kontrolę towarów trafiających na rampę i ogranicza liczbę czynności wykonywanych ręcznie przez magazynierów.

Rola systemu WMS w obsłudze technologii IoT

Jako producent oprogramowania WMS, zwracamy uwagę na istotny aspekt: same dane generowane przez urządzenia IoT wymagają odpowiedniej warstwy analitycznej. Surowe informacje z czujników muszą zostać przetworzone przez system zarządzania magazynem, aby stały się użyteczne dla operatora.

Integracja, jaką oferuje iot w logistyce z systemem klasy WMS, przynosi wymierne korzyści operacyjne:

1. Automatyzacja procesów przyjęcia i wydania: System WMS, odbierając sygnały z bramek RFID (tutaj przeczytasz o systemie Expert Line RFID, a w tym artykule więcej na temat technologii RFID), automatycznie aktualizuje stany magazynowe w czasie rzeczywistym, bez konieczności ręcznego potwierdzania każdej operacji przez magazyniera.
2. Lepsze wykorzystanie wózków i urządzeń transportowych: Informacje o położeniu wózków widłowych oraz innych środków wykorzystywanych w magazynie mogą być na bieżąco przekazywane do WMS. Na tej podstawie system łatwiej dopasowuje kolejne zadania do aktualnej sytuacji na hali. Jeżeli operator znajduje się w pobliżu miejsca, w którym trzeba wykonać kolejną operację, nie ma potrzeby angażowania pracownika znajdującego się na drugim końcu magazynu. W większych obiektach takie rozwiązanie może ograniczyć liczbę niepotrzebnych przejazdów i ułatwić sprawniejsze wykorzystanie dostępnej floty.
3. Stała kontrola zajętości miejsc magazynowych: Dane pochodzące z czujników mogą również pomóc w ustaleniu, które lokalizacje są aktualnie wolne, a które zostały już wykorzystane. WMS otrzymuje w ten sposób dodatkowe informacje potrzebne przy planowaniu rozmieszczenia towarów. Ma to szczególne znaczenie tam, gdzie liczba dostępnych miejsc jest ograniczona, a zmiany w ich wykorzystaniu zachodzą przez cały dzień.

IoT nie zastępuje więc systemu zarządzającego pracą magazynu. Jego rolą jest dostarczanie informacji o tym, co dzieje się w fizycznej przestrzeni obiektu, natomiast WMS może wykorzystać te informacje do podejmowania konkretnych decyzji i kierowania pracą magazynierów. Takie połączenie pozwala lepiej zsynchronizować dane z rzeczywistymi zdarzeniami zachodzącymi na hali, a tym samym ograniczyć opóźnienia i pomyłki wynikające z ręcznego wprowadzania informacji.

Wyzwania i kierunki rozwoju iot w logistyce

Rozbudowa infrastruktury IoT nie sprowadza się wyłącznie do rozmieszczenia czujników i podłączenia ich do systemu. Im więcej urządzeń pracuje jednocześnie, tym większego znaczenia nabierają kwestie związane z komunikacją, bezpieczeństwem danych oraz ciągłością działania całego środowiska. W magazynie nawet krótkotrwała utrata połączenia może bowiem oznaczać, że informacje o lokalizacji towaru, zajętości miejsca czy wykonaniu konkretnej operacji przestaną odpowiadać rzeczywistemu stanowi.

Dlatego przed wdrożeniem warto przeanalizować zarówno istniejącą infrastrukturę sieciową, jak i sposób wymiany danych pomiędzy urządzeniami a systemami wykorzystywanymi w przedsiębiorstwie. Istotne jest również zabezpieczenie urządzeń IoT przed nieuprawnionym dostępem. Wraz ze wzrostem liczby punktów, z których pobierane są informacje, rośnie bowiem także liczba miejsc wymagających odpowiedniej ochrony.

Kolejny etap rozwoju tej technologii będzie związany z coraz szerszym wykorzystaniem analizy danych. Zebrane informacje mogą służyć nie tylko do obserwowania bieżącej sytuacji, ale również do wychwytywania powtarzających się problemów. System może na przykład wskazać nietypowe przestoje, częściej występujące opóźnienia albo zmiany w sposobie wykorzystania przestrzeni magazynowej. Z czasem takie rozwiązania będą mogły coraz skuteczniej wspierać planowanie zapasów i organizację pracy, szczególnie gdy dane z magazynu zostaną połączone z informacjami pochodzącymi z innych części łańcucha dostaw.

Podsumowanie

Wykorzystanie iot w logistyce zmienia sposób, w jaki przedsiębiorstwa mogą obserwować i organizować procesy zachodzące w magazynie. Dane zbierane przez czujniki, systemy lokalizacyjne czy rozwiązania RFID pozwalają uzyskać znacznie dokładniejszy obraz bieżącej sytuacji, a po połączeniu z zarządzaniem zapasami i obsługą transportu mogą stać się podstawą sprawniejszego planowania kolejnych operacji.

Największą wartość daje jednak nie samo gromadzenie informacji, lecz możliwość ich praktycznego wykorzystania. Właśnie dlatego internet rzeczy w logistyce najlepiej rozpatrywać jako element większego środowiska informatycznego, w którym poszczególne technologie uzupełniają się i wspólnie wspierają pracę magazynu. Dla przedsiębiorstw, które chcą ograniczać liczbę błędów, lepiej wykorzystywać dostępne zasoby i mieć większą kontrolę nad przepływem towarów, takie rozwiązania stają się coraz bardziej naturalnym kierunkiem rozwoju.